Waterornament in de tuin: fontein, waterzuil of spiegelvijver

Kies een fontein, waterzuil of spiegelvijver die past bij plek en stijl

De eerste keuze is het type waterornament en de plek in de tuin. Kies natuursteen voor een robuuste uitstraling, of ga voor een moderner ontwerp van roestvrij staal, kunststof of polyresin.

Ook de plaatsing bepaalt het effect:

• tussen planten voor een natuurlijk beeld
• op terras of balkon als compact accent
• in een donker hoekje, eventueel met verlichting

Veel waterornamenten hebben ingebouwde ledverlichting.

Plaats het ornament op een stabiele, egale ondergrond

Een waterornament moet recht en stabiel staan. Een onstabiele ondergrond zorgt ervoor dat het ornament scheef komt te staan.

De grondsoort is minder bepalend dan bij een gewone vijver, omdat het om een gesloten systeem gaat. Er zijn wel verschillen:

• op veengrond kan de ondergrond inzakken; een stabiele fundering met palen is dan aan te raden
• op zandgrond wordt het gewicht meestal goed verdeeld

Kies tussen een ingegraven of bovengronds reservoir

Je kunt het waterreservoir ingegraven of bovengronds plaatsen. Ingegraven oogt rustiger en sluit mooier aan op de tuin. Bovengronds is flexibeler als je het later nog wilt verplaatsen.

Let bij de maat op dat het ornament niet groter is dan de afdekplaat. Anders komt er water buiten het reservoir terecht en verlies je water.

Installeer de pomp onder water en sluit slang en stroom veilig aan

De aanleg verloopt in deze volgorde:

1. Kies het type ornament en de locatie.
2. Zorg voor een stabiele, egale ondergrond.
3. Plaats het waterreservoir, ingegraven of bovengronds.
4. Zet de pomp op de bodem van de bak, volledig onder water.
5. Sluit de waterslang aan op de pomp en het ornament.
6. Vul het reservoir volledig met water.
7. Gebruik een geaard buitenstopcontact in de buurt.

Een pomp kan sterk verschillen in capaciteit. Er zijn modellen van 350 liter per uur tot 5.800 liter per uur. Het pompvermogen loopt bijvoorbeeld van 11 watt bij 1.800 liter per uur tot 32 watt bij 5.800 liter per uur.

Kies solar zonder stopcontact of netstroom voor constante werking

Voor de aandrijving kun je kiezen tussen solar en netstroom. Solar heeft geen stopcontact nodig, maar is minder krachtig. In schaduw of bij bewolking werkt een solar fontein minder constant.

Netstroom geeft een constantere werking. Daarvoor heb je wel een geaard buitenstopcontact nodig.

Houd rekening met zon, schaduw en verdamping

De ligging maakt verschil in gebruik. In de zon verdampt meer water, dus vul je vaker bij. In zonnige tuinen is ook meer algengroei mogelijk.

In schaduw of op een plek met weinig direct licht werkt een solar ornament minder krachtig. Voor een donkere hoek is een model met verlichting vaak logischer.

Kies materiaal op uitstraling, gewicht en verplaatsbaarheid

Veelgebruikte materialen zijn:

• natuursteen, zoals zwerfkeien, zuilen, graniet en marmer
• roestvrij staal voor een strakke uitstraling
• terracotta, kunststof en polyresin als lichtere materialen

Natuursteen is robuust, maar kan ook vorstgevoelig zijn. Bescherm het daarom goed in de winter.

Plaats complete sets zelf en schakel hulp in bij complex werk

Veel waterornamenten kun je zelf plaatsen, vooral complete sets. Twijfel je over de ondergrond of de opbouw, dan kan een hovenier helpen.

De afmetingen lopen sterk uiteen. Een compact voorbeeld is de UBBINK Sungai van 27,5 x 24 x 46 cm.

Bescherm het waterornament bij vorst en vul water op tijd bij

Bij vorst kan water bevriezen en schade veroorzaken aan het ornament en de pomp. Maak het waterornament daarom winterklaar zodra er kans op vorst is.

Bij droogte moet je vaker water bijvullen door extra verdamping. Laat de pomp nooit droog draaien, want dat beschadigt de pomp.

Voorkom fouten met pomp, afdekplaat en stroomaansluiting

Deze fouten komen vaak voor:

• de pomp droog laten draaien; houd het reservoir daarom gevuld
• water buiten het reservoir laten vallen; kies een ornament dat niet groter is dan de afdekplaat
• geen geaard buitenstopcontact gebruiken
• het ornament op een onstabiele ondergrond zetten
• geen rekening houden met vorst

Controleer regels van gemeente en erfgrens vooraf

Voor tuinconstructies kan een omgevingsvergunning nodig zijn. Voor kleine ornamenten geldt soms een vrijstelling. Gemeenten kunnen eigen regels hebben, dus controleer dat vooraf.

Let ook hierop:

• bouwen op de erfgrens kan alleen met schriftelijke toestemming van de buren
• water moet je op eigen erf lozen
• bomen staan minimaal 2 meter van de erfgrens, heesters en heggen 0,5 meter

Reken op lage kosten voor solar en hogere prijzen voor complete sets

De prijzen lopen sterk uiteen. Solar fonteinen kosten ongeveer €10 tot €120. Complete waterornamenten worden aangeboden vanaf €109,95, met voorbeelden van €129 tot €825. UBBINK-waterornamenten zitten bijvoorbeeld tussen €169 en €225.

Voeg bij een mini-vijver of waterschaal moerasplanten toe

Bij mini-vijvers of waterschalen kun je moerasplanten toevoegen voor een zachtere overgang tussen water en beplanting.

Veelgestelde vragen

Wat is handiger in een kleine tuin, een fontein of een spiegelvijver?

Beide kunnen in een kleine tuin. Een fontein of waterzuil geeft beweging en geluid. Een spiegelvijver geeft juist een rustige uitstraling. Een gesloten systeem blijft in beide gevallen praktisch en veilig.

Werkt een solar waterornament goed in de schaduw?

In schaduw en bij bewolking werkt een solar ornament minder krachtig en minder constant.

Moet een waterornament altijd ingegraven worden?

Nee, een reservoir kan ingegraven of bovengronds worden geplaatst. Ingegraven oogt rustiger. Bovengronds is flexibeler.

Kan ik een waterornament zelf plaatsen?

Ja, veel complete sets zijn geschikt als doe-het-zelfproject. Bij complexere aanleg of twijfel over de fundering is een hovenier een logische keuze.