Zwemvijver aanleggen: maten, zuivering en kosten

Een zwemvijver leg je aan met een zwemgedeelte, een plantenzone of filter, en een systeem voor watercirculatie. Reken op minimaal 50 m² voor een natuurlijke zwemvijver, 25 m² voor een technische variant en kosten vanaf €150 tot €250 per m² bij zelfbouw.

Kies een plek met minstens 4 uur zon per dag

Plaats de zwemvijver op een plek met minimaal 4 uur zon per dag. Een plek uit de wind helpt bij de opwarming van het water en ondersteunt de plantengroei.

Leg de vijver niet direct onder bomen of struiken. Bladval vervuilt het water en wortels kunnen de constructie beschadigen.

Controleer ook de bodem. Op kleigrond past EPDM-folie zich goed aan de ondergrond aan. Voor bouwkundige wanden is kleigrond minder geschikt. Drainage met goten helpt dan bij de afwatering.

Bij een hoge grondwaterstand zijn extra maatregelen nodig, vooral bij een foliezwemvijver. Is bronbemaling nodig, dan meld je dat bij het waterschap.

Graaf eind zomer of begin herfst

Graaf de kuip bij voorkeur aan het eind van de zomer of aan het begin van de herfst. In die periode staat het grondwater vaak lager.

De aanleg kan het hele jaar doorgaan als het warmer is dan 5 graden Celsius. Beplant de vijver in het voorjaar.

Reken op minimaal 15 tot 50 m², afhankelijk van het systeem

De minimale oppervlakte hangt af van het type zwemvijver:

natuurlijke zwemvijver: minimaal 50 m²
technische zwemvijver: minimaal 25 m²
kleine zwemvijver met filtertechniek: minimaal 15 m²

Een compacte zwemvijver is meestal 4 tot 6 meter lang en 2 tot 3 meter breed. Een grotere zwemvijver is vaak 8 tot 12 meter lang en 3 tot 6 meter breed.

Houd voor de diepte deze maten aan:

zwemgedeelte: 140 tot 160 cm
ideale diepte zwemgedeelte: 1,5 tot 2 meter
zone voor zuurstofplanten: 60 tot 80 cm

De regeneratiezone of plantenzone neemt 30 tot 50% van de totale oppervlakte in.

Verdeel bij een zwemvijver van 50 m² het oppervlak tussen zwemmen en planten

Bij een zwemvijver van 50 m² (bijvoorbeeld 5 bij 10 meter) kun je rekenen met een zwemgedeelte van 25 tot 30 m² en een plantenzone van 20 tot 25 m².

Werk de indeling uit op schaal. Teken daarin het zwemgedeelte, de plantenzone en de techniek.

Kies een natuurlijke of technische zwemvijver

Je kunt kiezen voor een natuurlijke zwemvijver met ronde vormen of voor een strakke zwemvijver met rechte lijnen.

Voor de opbouw zijn er drie veelgebruikte uitvoeringen:

folie, meestal EPDM
bouwkundige uitvoering in beton
voorgevormde bak

Je kunt een deel zelf doen, zoals uitgraven en afwerken. Voor folie en techniek kiezen veel mensen een vakman.

Leg de zwemvijver aan in vaste stappen

Volg deze volgorde bij de aanleg:

locatie kiezen
vorm uitzetten
gat graven
zandbed aanbrengen
waterdichting maken
techniek plaatsen
rand afwerken
vullen met water
beplanten

Maak het zandbed stabiel en plaats een vijverbak waterpas. Vul de kuip niet aan met grond zonder tegelijk water toe te voegen.

Zorg voor zuivering met planten, filter en circulatie

Een zwemvijver blijft schoon door biologische filtering, planten en watercirculatie. De plantenzone haalt voedingsstoffen uit het water en de techniek houdt het water in beweging.

Veelgebruikte materialen zijn:

EPDM-vijverfolie
beschermdoek
substraat, zoals grind en lavasteen
pomp
filtersysteem
skimmer

Kies pomp en filter ruim genoeg voor het watervolume. Een te klein systeem geeft sneller problemen met de waterkwaliteit.

Plant moerasplanten en zuurstofplanten in aparte zones

Geschikte moerasplanten voor de zuivering zijn:

gele lis (Iris pseudoacorus)
lisdodde (Typha)
oeverzegge (Carex riparia)
kalmoes (Acorus calamus)
beekpunge (Veronica beccabunga)

Geschikte zuurstofplanten zijn:

aarvederkruid (Myriophyllum spicatum)
lidsteng (Hippuris vulgaris)

Voor schaduw op het water en bloei op een zonnige plek kun je een dwergwaterlelie (Nymphaea 'Pygmaea') toevoegen.

Snoei de planten in de herfst. Verwijder dan ook dode bladeren.

Reken op €150 tot €250 per m² bij zelfbouw

De kosten hangen af van het systeem, de afmeting en de afwerking.

Dit zijn gangbare bedragen:

EPDM-vijverfolie: €15 tot €25 per m²
pomp en filtersysteem: €300 tot €1.500
zandfilter: ongeveer €400
waterplanten: vanaf €5 per stuk
lavasteen: vanaf €15 per zak (of m³-prijs bij grote hoeveelheden)
graafmachine huren: €150 tot €300 per dag
zelfbouw, materiaalkosten: €150 tot €250 per m²
aanleg door een vakman: €100 tot €650 per m²
totale kosten door een vakman: €15.000 tot €40.000 inclusief btw en plaatsing

Houd ook rekening met jaarlijkse kosten voor stroom, onderhoud en vervanging van filtermateriaal.

Controleer vooraf of een vergunning of melding nodig is

In een particuliere tuin in stedelijk gebied is een zwemvijver vaak vergunningsvrij. In agrarisch gebied, bij beschermde flora of fauna, of bij gebruik van chemicaliën kan wel een vergunning nodig zijn.

Controleer het omgevingsplan van de gemeente. Daarin staan soms regels over locatie, diepte en afmetingen. Controleer de maximale vergunningsvrije oppervlakte in het omgevingsplan van je gemeente via het Omgevingsloket, want dit verschilt per locatie.

Een aanvraag loopt via het Omgevingsloket. Daarnaast kan een melding bij provincie of waterschap nodig zijn. Doe dat op tijd.

Loos geen chloor in de bodem, in oppervlaktewater of in een IBA.

Voorkom fouten in ontwerp, techniek en onderhoud

Dit zijn veelgemaakte fouten:

een plek kiezen met te weinig zon of te veel bladval
de vijverbak niet waterpas plaatsen
geen stabiel zandbed maken
aanvullen met grond zonder tegelijk water toe te voegen
een te lichte pomp of een te klein filter kiezen
vissen in het zwemwater zetten
mest gebruiken bij vijverplanten of naastgelegen gras
een verkeerde helling maken in het plantenfilter, waardoor grind verschuift
geen rekening houden met hoge grondwaterstand
grondwater gebruiken met veel stikstof of fosfaat
hardhout langs de vijver gebruiken, omdat dat stoffen kan afgeven
besparen op folie, pomp of filter

Veelgestelde vragen

Hoe groot moet een zwemvijver minimaal zijn?

Voor een natuurlijke zwemvijver geldt minimaal 50 m². Voor een technische zwemvijver is dat minimaal 25 m². Voor een kleine zwemvijver met filtertechniek is dat minimaal 15 m².

Hoe diep moet een zwemvijver zijn?

Voor het zwemgedeelte is 140 tot 160 cm meestal voldoende. De ideale diepte ligt op 1,5 tot 2 meter.

Hoe groot moet het plantenfilter zijn?