Compost maken in je eigen tuin: bak, vullen en omzetten

Compost maken in je tuin doe je door een bak, hoop of emmer op de aarde te zetten, te vullen met ongeveer 1 deel groen en 2 delen bruin materiaal, en de inhoud elke 6 weken tot 3 maanden om te zetten. Zo maak je van tuin- en keukenafval een voedzame bodemverbeteraar en verminder je afval.

Begin in lente of herfst

Lente en herfst zijn goede momenten om te starten. In de lente komt er veel vers groenafval vrij en loopt de temperatuur op. In de herfst heb je veel bladeren en plantenresten, die geschikt zijn als bruin materiaal.

Composteren kan het hele jaar door. In de winter verloopt het proces langzamer. Dek de hoop dan af tegen regen en vorst. Geef in de zomer extra water bij droogte.

Kies een composthoop, compostbak of emmer die past bij je tuin

Een composthoop past bij een grotere tuin en is makkelijk om te keren. Voor goede broei is een minimale grootte van 1 x 1 x 1 meter geschikt.

Een compostvat of compostbak past beter in een kleine tuin. Het neemt minder ruimte in en houdt warmte beter vast. Compostbakken zijn er van 220 tot 1600 liter. Een compostvat van 290 liter is een praktische maat voor een klein huishouden.

Voor een kleine tuin of balkon kun je een wormenbak gebruiken. Die verwerkt keukenafval en blijft compact. Een bokashi-emmer is ook geschikt voor kleine huishoudens. Die fermenteert keukenafval zonder zuurstof en levert vloeibare plantenvoeding.

Je kunt ook zelf een bak maken, bijvoorbeeld van pallets of resthout.

Zet de compostbak in halfschaduw op de aarde

Kies een plek in halfschaduw met enkele uren zon per dag. Vermijd volle zon, want dan droogt het materiaal sneller uit. Een beschutte plek helpt tegen grote schommelingen in temperatuur en vocht.

Plaats de composthoop of compostbak direct op de aarde. Zo kunnen bodemorganismen erbij en loopt overtollig water weg. Op bestrating werkt composteren minder goed.

Leg onderin 15 cm bruin materiaal

Leg onderin een luchtige laag van 15 centimeter bruin materiaal, zoals takjes of stro. Die laag helpt bij de luchttoevoer vanaf de bodem.

Maak takken en ander grof afval klein, bij voorkeur tot stukjes van ongeveer 5 centimeter. Dan breekt het sneller af.

Vul de bak met 1 deel groen en 2 delen bruin

Voeg groen en bruin materiaal afwisselend toe. Groen materiaal is stikstofrijk. Bruin materiaal is koolstofrijk.

Houd als richtlijn ongeveer 1 deel groen op 2 delen bruin aan. Zo blijft de hoop luchtig en minder nat.

Gebruik niet te veel nat materiaal tegelijk, zoals grasmaaisel. Meng dat altijd met droog materiaal zoals bladeren, stro of takjes.

Gebruik alleen geschikt tuin- en keukenafval

Geschikt zijn organische resten uit tuin en keuken. Gebruik bij keukenafval alleen rauw, plantaardig materiaal.

Laat deze resten weg:

gekookte etensresten
vlees
vis
botten
zuivel
zieke planten
onkruid met zaden
Japanse duizendknoop (Fallopia japonica)

Deze resten trekken ongedierte aan, verteren slecht of kunnen zich verder verspreiden. Japanse duizendknoop vraagt om professionele verwerking.

Coniferenafval kan wel, als je het klein maakt en goed mengt.

Houd de compost vochtig

De inhoud moet vochtig blijven. Geef water als het materiaal uitdroogt, vooral in warme, droge periodes.

Dek de hoop of bak af met een luchtdoorlatend doek. Dat beperkt uitspoeling door regen.

Zet de compost elke 6 weken tot 3 maanden om

Keer de composthoop om voor beluchting. Doe dat elke 6 weken tot 3 maanden. Zo voorkom je stank en vertraagde afbraak.

Voeg niet te veel aarde toe. Aarde maakt de hoop dichter, waardoor er minder lucht bij komt. Schud overtollige aarde daarom van tuinafval af voordat je het toevoegt.

Gebruik compost op zandgrond en kleigrond

Compost verbetert elke bodem. Op zandgrond helpt het om vocht beter vast te houden. Op kleigrond zorgt het voor meer structuur en lucht in de bodem.

Voeg geen kalk toe

Kalk toevoegen is geen goed idee. Het verstoort het composteringsproces en helpt de hoop niet vooruit.

Voor thuiscomposteren heb je geen vergunning nodig

Voor thuiscomposteren heb je geen vergunning nodig.

Veelgestelde vragen

Wat is beter, een composthoop of een compostbak?

Een composthoop past bij grotere tuinen en is makkelijk om te keren. Een compostbak of compostvat is handiger in kleinere tuinen en houdt warmte beter vast.

Hoe vaak moet je compost omzetten?

Zet compost elke 6 weken tot 3 maanden om. Dat zorgt voor lucht in de hoop en voorkomt stank.

Waar zet je een compostbak neer?

Zet een compostbak in halfschaduw, op een beschutte plek en direct op de aarde.

Wat mag niet op de composthoop?

Laat zieke planten, onkruid met zaden, gekookte etensresten, vlees, vis, botten, zuivel en Japanse duizendknoop weg.